Россияда иштөө үчүн чет өлкөлүк жарандар иш патентин алышы керек. Милдеттүү этаптардын бири — медициналык текшерүүдөн өтүү жана тиешелүү медициналык справкаларды алуу.
Медициналык текшерүүлөр адамдын коомдук саламаттыкка коркунуч туудура турган оорулары жок экенин тастыктоо үчүн талап кылынат.

Керектүү документтер

Медициналык текшерүүдөн өтүү үчүн төмөнкү документтер зарыл:

1. Чет өлкөлүк паспорт же инсандыгын тастыктаган башка документ (орус тилине нотариалдык күбөлөндүрүлгөн котормосу менен).
2. Россия Федерациясына кирүү мөөрү коюлган миграциялык карта.
3. Виза (эгер талап кылынса).
4. Каттоо документи же миграциялык каттоо тууралуу билдирүү.

Кайсы дарыгерлер жана анализдер керек

Чет өлкөлүк жарандар жана жарандыгы жок адамдар үчүн медициналык текшерүү бир нече анализдерди жана дарыгер-адистердин консультацияларын камтыйт.
Процесс адатта терапевтке кайрылуудан башталат, ал кийинки текшерүүлөрдү координациялайт.

Саусак изин каттоо — бул адамды саусак изи аркылуу аныктоого мүмкүнчүлүк берген биометриялык маалыматтарды топтоо процесси. Процедура учурунда саусак изи алынат жана сүрөт тартылып, Россия Федерациясынын Ички иштер министрлигинин (ИИМ) атайын маалымат базасына киргизилет. Бул коопсуздукту камсыз кылуу жана чет элдик жарандардын балдары Россияда мектепке же бала бакчага баруу мүмкүнчүлүгүнө ээ болушу үчүн талап кылынат. Процедура жөнөкөй жана алты жаштан жогорку балдар үчүн милдеттүү.

Туруктуу жашоого уруксат (VNJ) — бул чет өлкөлүк жаранга Россияда туруктуу жашоого укук берген документ. VNJ менен адам өлкө ичинде эркин жүрө алат, чет өлкөгө чыгып-кире алат, мыйзамдуу иштей алат жана бир катар социалдык кызматтардан пайдалана алат.

Туруктуу жашоого уруксат эмнелерди берет

Россиядагы туруктуу жашоого уруксаттын (VNJ) ээлери алардын укуктук макамын Россия жарандарынын макамына жакындаткан кеңири укуктарга ээ болушат.

Россияда мыйзамдуу иштөө үчүн көптөгөн чет өлкөлүк жарандарга эмгек патенти талап кылынат. Бирок айрым адамдар үчүн бул документ керек эмес. Алар кошумча кагаз иштерисиз эле дароо ишке кирише алышат.

Патент талап кылынбаган адамдардын категориялары

Россиянын мыйзамдарына ылайык, айрым чет өлкөлүк жарандар эмгек патентин алуу милдетинен бошотулат. Негизги категориялар төмөнкүлөр:

1. ЕАЭБ өлкөлөрүнүн жарандары — Армения, Беларусь, Казакстан жана Кыргызстан. Алар эмгек келишиминин негизинде патентсиз иштей алышат. Негизги талаптар: жашаган жери боюнча өз убагында катталуу жана иш берүүчүнүн эмгек келишими түзүлгөнү тууралуу Ички иштер министрлигине билдирүүсү.
2. Туруктуу жашоого уруксаты (ВНЖ) же убактылуу жашоого уруксаты (РВП) бар чет өлкөлүк жарандар. Бул документтер патентсиз иштөөгө укук берет.
3. Жогорку квалификациялуу адистер (HQS). Алар үчүн өзүнчө уруксат берүү системасы колдонулат. Айлык акысы салыктарга чейин кварталына кеминде 750 000 рубль болушу керек.
4. Күндүзгү бөлүмдө окуган чет өлкөлүк студенттер. Алар окуудан бош убакта иштей алышат:
   • өз университетинде же илимий уюмунда;
   • ушул мекемелер тарабынан түзүлгөн компанияларда.
5. Дипломатиялык өкүлчүлүктөрдүн, консулдук мекемелердин жана эл аралык уюмдардын кызматкерлери.
6. Россияда аккредитациядан өткөн журналисттер.
7. Чет өлкөлүк компаниялардын кызматкерлери, Россияга жеткирилген техникалык жабдууларды орнотуу, монтажды көзөмөлдөө, сервистик жана кепилдик тейлөө, ошондой эле кепилдик мөөнөтүнөн кийинки оңдоо иштерин аткаргандар.
8. Россияда убактылуу башпаанек же качкын макамын алган адамдар.
9. Россия Федерациясына мекендештерди көчүрүү боюнча Мамлекеттик программанын катышуучулары жана алардын үй-бүлө мүчөлөрү.
10. Россияда берилген жарандыгы жок адамдын убактылуу өздүгүн тастыктоочу документи бар адамдар.
11. Аккредитацияланган IT-компанияларда иштеген адистер.
12. Эл аралык медициналык кластерде иштеген дарыгерлер, мугалимдер жана окумуштуулар.
13. Билим берүү же илимий уюмдарга иштөөгө чакырылган мугалимдер жана окумуштуулар.
14. Коноктук же иш сапар визасы менен келген чыгармачыл кызматкерлер, окумуштуулар жана мугалимдер (30 календардык күнгө чейин).
15. Мамлекеттик маданият жана искусство мекемелери тарабынан иш-чараларга катышуу үчүн чакырылган чыгармачыл кызматкерлер, окумуштуулар жана мугалимдер (30 календардык күнгө чейин).
16. Чет өлкөлүк уюмдардын өкүлчүлүктөрүнүн кызматкерлери.

Айрым учурларда Украина жана Молдова жарандарына да патент талап кылынбашы мүмкүн.

TRP тууралуу кыскача

Убактылуу жашоого уруксат (TRP) — бул чет элдик жарандарга Россияда белгилүү бир убакыт бою мыйзамдуу жашап жана иштөөгө мүмкүндүк берген документ. Көпчүлүк учурда TRP үч жылга берилет, бирок айрым учурларда мөөнөтү кыска болушу мүмкүн. TRP туруктуу жашоого уруксат алуу үчүн өтүнмө берүүгө мүмкүнчүлүк түзөт, ал Россиянын жарандыгын алуу үчүн зарыл.

TRP менен сиз:

Москва облусу — Россиядагы миграция боюнча эң ири жана татаал аймактардын бири. Бул жерде федералдык мыйзамдар колдонулат, бирок чет элдик жарандардын агымын жөнгө салууга жардам берген өзгөчө эрежелер да бар. Бул эрежелер Москвага иштөө, окуу же жашоо максатында келген адамдар үчүн маанилүү.

Москва жана Москва облусундагы миграциялык эрежелердин айырмасы эмнеде?

Москва менен Москва облусунда миграцияны көзөмөлдөөнүн кошумча чаралары киргизилген. Алар каттоону жөнөкөйлөтүүгө жана мыйзамга баш ийген мигранттар үчүн коопсуздукту жогорулатууга, ал эми мыйзам бузгандар үчүн тоскоолдуктарды түзүүгө багытталган. Мисалы, мигранттардын жүрүшүн жана жашаган жерин көзөмөлдөө үчүн санарип технологиялар колдонулат. Бул маалыматтарды тез иштетүүгө жана мыйзам бузууларды азайтууга мүмкүндүк берет.

Эмне үчүн бул экзамендер керек?

Россияда жашап, иштегиси келген адамдар бир нече маанилүү экзамендерди тапшырышы керек. Бул экзамендер орус тилин, Россиянын тарыхын жана мыйзам негиздерин билүү деңгээлин текшерет. Экзамендерди тапшыруу жарандык алуу, убактылуу жашоого уруксат, туруктуу жашоого уруксат, иш патенти же ишке уруксат алуу үчүн милдеттүү.

Экзамендер — бул Россия коомчулугуна интеграция жолунда маанилүү кадам. Алар адамдын:

Депортация режими деген эмне?

Депортация режими — бул Россияда мыйзамдуу негизсиз жашап жаткан чет элдик жарандарга карата колдонулуучу атайын укуктук тартип. Ал 2025-жылдын 5-февралынан тартып күчүнө кирген жана анын максаты — алардын өлкөдө болуусун жөнгө салуу, өз ыктыяры менен чыгып кетүүгө же мыйзамдуу статус алууга шарт түзүү.

Кимдерге тиешелүү?

Чет элдик жарандар төмөнкү учурларда депортация режими астына түшүшөт:

• Россия Федерациясында болууга уруксат берген документтердин мөөнөтү бүтүп калганда;
• Россиянын чек арасын мыйзамсыз кесип өткөндө;
• Реадмиссия тартиби менен кабыл алынганда, бирок мыйзамдуу негизде болуу мүмкүнчүлүгү жок болгондо;
• Жашоо же убактылуу болуу документтери жокко чыгарылганда;
• Баш паана берүү же убактылуу коргоо боюнча арыз четке кагылгандан кийин же бул макамдар жоготулганда;
• Административдик түрдө чыгаруу, депортация же ушул сыяктуу чара колдонулгандан кийин;
• Круиздик кеме же паромдо 72 сааттан ашык жүргөндө;
• Россия жарандыгы жоголгондон кийин башка мыйзамдуу негиздер болбогондо;
• Соттун айыптоочу чечими күчүнө киргенден кийин.

Режим кандай чектөөлөрдү киргизет?

Депортация режими колдонулган чет элдик жарандар укуктары менен эркиндиктерине бир катар чектөөлөргө туш болушат. Аларга төмөнкүлөр кирет:

Эмгек келишими — бул иш берүүчү менен кызматкердин ортосундагы эмгек мамилелерин жөнгө салган келишим. Чет элдик жаран менен түзүлгөн келишим өзүнүн өзгөчөлүктөрүнө ээ болуп, Эмгек кодекси жана башка мыйзамдар менен жөнгө салынат.

Эмгек келишимин түзүүнүн негизги талаптары

Мыйзамдуу түрдө ишке орношуу үчүн чет элдик кызматкер кеминде 18 жашта болушу керек. Эмгек келишими орус тилинде түзүлөт, бирок зарыл учурда кызматкер түшүнгөн тилге которулушу мүмкүн. Бул эки тараптын түшүнүшүүсүн жана укуктарын коргоону камсыз кылат.

Милдеттүү медициналык камсыздандыруу (OMS) — акысыз медициналык жардамга жеткиликтүүлүк берген система. Россияда бул система боюнча, ден соолук камсыздандыруу полиси бар россиялык жарандар да, чет элдик жарандар да текшерүүдөн өтүп, дарылана алышат.

Медициналык жардам OMS системасына кирген мамлекеттик жана жеке мекемелерде көрсөтүлөт.

Кимде полис болушу керек

Россияга иштөө үчүн келген же узак мөөнөткө калууну пландаган ар бир адамда милдеттүү медициналык камсыздандыруу полиси болушу зарыл. Бул убактылуу жашоо уруксаты, жашоо үчүн уруксат (вид на жительство), эмгек патенти же иш визасы бар адамдарга да тиешелүү. Студенттер да медициналык жардам алууга мүмкүн болушу үчүн полиске ээ болушу керек. Полис жок болсо, каттоодон баш тартылышы, айып пул салынуусу же депортация болушу мүмкүн. Мындан тышкары, полиссиз эмгек патенти алуу, убактылуу же туруктуу жашоону рәсмилештирүү, ал тургай, поликлиникадан медициналык жардам алуу мүмкүн эмес.