Кор бидуни патент: кӣ аз гирифтани он озод аст
Барои бисёре аз шаҳрвандони хориҷӣ, ки мехоҳанд дар Русия қонунӣ кор кунанд, патенти меҳнатӣ лозим аст. Аммо категорияҳои одамоне вуҷуд доранд, ки барои онҳо ин ҳуҷҷат талаб карда намешавад. Онҳо метавонанд бидуни расмиёти иловагӣ фавран ба кор шурӯъ кунанд.
Категорияҳои шахсоне, ки ба онҳо патент лозим нест
Мувофиқи қонунгузории Русия, баъзе категорияҳои шаҳрвандони хориҷӣ аз уҳдадории гирифтани патенти меҳнатӣ озод мебошанд. Ба категорияҳои асосӣ инҳо дохил мешаванд:
- Шаҳрвандони кишварҳои ИАИ (Иттиҳоди иқтисодии Авруосиё) — Арманистон, Беларус, Қазоқистон ва Қирғизистон. Онҳо метавонанд тибқи шартномаи меҳнатӣ бидуни патент кор кунанд. Талаботи асосӣ: бақайдгирии саривақтӣ дар ҷои иқомат ва огоҳ кардани Вазорати корҳои дохилӣ аз ҷониби корфармо дар бораи бастани шартномаи меҳнатӣ.
- Шаҳрвандони хориҷие, ки иҷозатномаи истиқомати доимӣ (ВНЖ) ё иҷозатномаи истиқомати муваққатӣ (РВП) доранд. Ин ҳуҷҷатҳо ҳуқуқи кор карданро бидуни патент медиҳанд.
- Мутахассисони баландихтисос (HQS). Барои онҳо низоми махсуси иҷозатҳо амал мекунад. Музди меҳнати онҳо бояд на камтар аз 750 000 рубл барои як семоҳа (пеш аз андоз) бошад.
- Донишҷӯёни хориҷии шуъбаи рӯзона. Онҳо метавонанд дар вақти холӣ аз таҳсил кор кунанд:
- дар донишгоҳ ё ташкилоти илмии худ;
- дар ширкатҳое, ки аз ҷониби ин муассисаҳо таъсис дода шудаанд.
- Кормандони намояндагиҳои дипломатӣ, муассисаҳои консулӣ ва созмонҳои байналмилалӣ.
- Журналистон, ки дар Русия аккредитатсия шудаанд.
- Кормандони ширкатҳои хориҷӣ, ки корҳои насб, назорати насб, хизматрасонии сервисӣ ва кафолатӣ, инчунин таъмири пас аз кафолатии таҷҳизоти техникии ба Русия воридшударо иҷро мекунанд.
- Паноҳандагон ва шахсоне, ки дар Русия паноҳгоҳи муваққатӣ гирифтаанд.
- Иштирокчиёни Барномаи давлатии кӯчонидани ҳамватанон ба Федератсияи Русия ва аъзои оилаи онҳо.
- Шахсоне, ки ҳуҷҷати муваққатии тасдиқкунандаи шахсияти шахси бешаҳрвандро, ки дар Русия дода шудааст, доранд.
- Мутахассисоне, ки дар ширкатҳои аккредитатсияшудаи IT кор мекунанд.
- Мутахассисони соҳаи тиб, омӯзгорон ва олимон, ки дар ҳудуди кластери байналмилалии тиббӣ фаъолият мекунанд.
- Омӯзгорон ва олимоне, ки барои кор ба муассисаҳои таълимӣ ё илмӣ даъват шудаанд.
- Кормандони соҳаи эҷодӣ, олимон ва омӯзгорон, ки бо визаи меҳмонӣ ё корӣ меоянд (то 30 рӯзи тақвимӣ).
- Кормандони соҳаи эҷодӣ, олимон ва омӯзгорон, ки аз ҷониби муассисаҳои давлатии фарҳанг ва санъат барои иштирок дар чорабиниҳо даъват шудаанд (то 30 рӯзи тақвимӣ).
- Кормандони намояндагиҳои ташкилотҳои хориҷӣ.
Дар баъзе ҳолатҳо, патент метавонад барои шаҳрвандони Украина ва Молдова низ талаб карда нашавад.
Ҳолатҳои дигари иҷозати кор бидуни патент низ мавҷуданд. Масалан, агар шаҳрванди хориҷӣ ҳамчун доя, парастор кор кунад ё дигар корҳои рӯзгорро барои шахси воқеӣ анҷом диҳад, аксар вақт патент лозим нест. Аммо қоидаҳои огоҳ кардани мақомот бояд ҳатман риоя шаванд. Ин танҳо ба хизматрасониҳои шахсӣ дахл дорад, на ба кор дар ширкатҳо.
Ҳолатҳои махсус барои баъзе кишварҳо
Барои кор кардан бидуни патент, шаҳрвандони Украина ва Ҷумҳурии Молдова бояд як қатор шартҳои мушаххасро ба назар гиранд.
Украина
Категорияҳои шаҳрвандони Украина, ки метавонанд бидуни патент кор кунанд:
- Дорандагони иҷозатномаи истиқомати доимӣ (ВНЖ).
- Дорандагони иҷозатномаи истиқомати муваққатӣ (РВП).
- Паноҳандагон ва шахсоне, ки паноҳгоҳи муваққатӣ гирифтаанд. Барои онҳо ба кор қабул шудан тибқи тартиби соддакардашуда, бо қоидаҳои барои шаҳрвандони Русия амалкунанда сурат мегирад. Мақоми паноҳанда ё муҳоҷири муваққатӣ ҳуқуқи кор карданро медиҳад ва шаҳодатномае, ки ба паноҳанда дода мешавад, ҳам иҷозати кор ва ҳам ҳуҷҷати тасдиқкунандаи шахсият ба ҳисоб меравад.
- Шахсоне, ки дар ҳудуди ЛНР, ДНР, вилоятҳои Запорожье ва Херсон қарор доранд. То 31 декабри соли 2025 онҳо метавонанд бидуни патент ё иҷозати кор, дар сурати гирифтани «Корти сабз», кор кунанд. Барои ин гузаштан аз дактилоскопия, аксбардорӣ ва муоинаи тиббӣ зарур аст.
- Мутахассисони баландихтисос. Барои онҳо тартиботи соддакардашудаи ба кор қабул шудан амал мекунад, аз ҷумла имкони кор кардан бидуни патент.
Тағйирот барои шаҳрвандони Украина аз 20 марти соли 2025:
- Амали Фармони Президенти аз 27 августи соли 2022, ки ба шаҳрвандони Украина пас аз анҷоми расмиёти муайян иҷозаи кор кардан бидуни патент медод, қатъ гардид;
- Шаҳрвандоне, ки барои будан ё кор кардан дар Русия асоси қонунии надоштаанд, уҳдадоранд то 10 сентябри соли 2025 мақоми худро ба тартиб дароранд ё кишварро тарк кунанд.
Барои қонунӣ гардондани мақом гузаштан аз бақайдгирии дактилоскопӣ, аксбардорӣ, муоинаи тиббӣ ва супоридани ариза ба Вазорати корҳои дохилӣ зарур аст.
Паёмадҳои кор кардан бидуни ҳуҷҷатҳои зарурӣ:
- Барои корманд: хатари депортатсия ва ворид шудан ба феҳристи шахсони назоратшаванда пас аз 10 сентябри соли 2025;
- Барои корфармо: ҷарима то 1 000 000 рубл ё боздошти маъмурии фаъолият то 90 шабонарӯз.
Ҷумҳурии Молдова
То 1 октябри соли 2026 шаҳрвандони Молдова, ки дар давраи аз 1 октябри соли 2025 то 1 январи соли 2026 ба Русия омадаанд, метавонанд бидуни гирифтани патент кор кунанд.
Ин имтиёзҳо ба шахсоне, ки доғи судии бекорнашуда доранд ё дар қаламрави Русия ҷиноят содир кардаанд, татбиқ намешаванд.
Шартҳои иловагӣ:
- Бақайдгирии ҳатмии дактилоскопӣ.
- Муоинаи тиббӣ барои муайян кардани мавҷуд ё набудани истеъмоли маводи нашъадор ё психотропӣ бидуни таъиноти духтур, бемориҳои сироятии барои дигарон хатарнок ва сирояти ВНМО.
Чӣ гуна мақоми худро тасдиқ кардан мумкин аст?
Барои кор кардан бидуни патент, шаҳрванди хориҷӣ бояд мақоми худро бо ҳуҷҷатҳои дахлдор тасдиқ намояд. Масалан:
- шаҳрвандони кишварҳои ИАИ бояд шиноснома ва дигар ҳуҷҷатҳои барои ба кор қабул шудан заруриро пешниҳод кунанд;
- дорандагони иҷозатномаи истиқомати доимӣ ё муваққатӣ — иҷозатномаҳои дахлдорро нишон диҳанд;
- донишҷӯён — ҳуҷҷатҳои тасдиқкунандаи таҳсил дар муассисаи таълимии Русияро пешниҳод намоянд;
- иштирокчиёни Барномаи давлатии кӯчонидан — шаҳодатномаи намунаи муқарраршударо пешниҳод кунанд.
Кор кардан бидуни ҳуҷҷатҳои зарурӣ метавонад боиси ҷарима ва дигар паёмадҳои номатлуб ҳам барои корманд ва ҳам барои корфармо гардад. Аз ин рӯ, донистани он ки шумо ба кадом категория тааллуқ доред ва барои кори қонунӣ дар Русия кадом ҳуҷҷатҳо лозиманд, бисёр муҳим аст.
Хулоса
Хулоса, бархе аз шаҳрвандони хориҷӣ метавонанд дар Русия бидуни патент кор кунанд. Муҳимаш — донистани ҳуқуқу уҳдадориҳои худ ва доштани ҳуҷҷатҳои зарурӣ барои тасдиқи ҳуқуқи кор мебошад.
Манбаъ