Apostil tələb olunan ölkələr
Xaricdə verilmiş sənədi Rusiyada təqdim etmək üçün onu təsdiqləmək lazımdır: apostil qoymaq, konsul leqallaşdırmasından keçmək və ya yalnız notarius təsdiqli tərcümə ilə kifayətlənmək. Nəyin lazım olacağı vətəndaşlığınızdan deyil, sənədin verildiyi ölkədən və həmin ölkə ilə Rusiya arasındakı beynəlxalq müqavilədən asılıdır. Səhv addım bahaya başa gəlir: idarə sənədi qəbul etmir, müddəti məhdud arayışı isə bəzən sıfırdan hazırlamaq lazım gəlir.
Apostil nədir və nə vaxt tələb olunur
Apostil — imzanın, imza atan vəzifəli şəxsin statusunun və orqanın möhürünün orijinallığını təsdiq edən ştamptır. Sənədin məzmununu apostil yoxlamır.
Apostil o halda lazımdır ki, sənəd 1961-ci il Haaqa konvensiyasına üzv ölkədə verilib və həmin ölkə ilə Rusiya arasında leqallaşdırmanı ləğv edən müqavilə yoxdur. Apostil yalnız sənədin verildiyi ölkədə qoyulur: Azərbaycanda verilmiş sənədin apostili Azərbaycanda, Almaniyada verilmiş sənədin apostili Almaniyada qoyulur. Rusiya konsulluqları xaricdə apostil qoymur.
Apostil notari tərcüməni əvəz etmir: sənəd rus dilində deyilsə, tərcüməyə ehtiyac var — apostilin özü də tərcümə olunmalıdır.
Apostil tələb olunan ölkələr
Rusiyaya təqdim üçün apostil adətən aşağıdakı ölkələrdən gələn sənədlərə lazımdır — onlar Haaqa konvensiyasının üzvüdür və Rusiya ilə asanlaşdırılmış müqavilələri yoxdur:
| Ölkə | Apostil Rusiyaya təqdim üçün |
|---|---|
| Türkiyə | Lazımdır |
| Almaniya | Lazımdır |
| Fransa | Lazımdır |
| İtaliya | Lazımdır |
| İspaniya | Lazımdır |
| ABŞ | Lazımdır |
| Çin | Lazımdır (2023-cü ildə qoşulub; Honq-Konq və Makao üçün ayrıca qayda var) |
| Hindistan | Lazımdır |
| Braziliya | Lazımdır |
Konvensiyaya 120-dən çox ölkə üzvdür və siyahı dəyişir, ona görə də konkret ölkənin üzvlüyünü təqdim anında Haaqa Konfransının rəsmi saytında (hcch.net ) yoxlayın.
Ümumi qayda konkret idarənin qəbulu üçün zəmanət deyil: ayrı-ayrı orqanlar və ali məktəblər əlavə tələblər irəli sürə bilər, ona görə də əsas istinad sənədi qəbul edəcək orqanın öz tələbidir.
Apostil tələb olunmayan ölkələr: MDB
Azərbaycan, Özbəkistan, Tacikistan, Qırğızıstan, Ermənistan, Belarus, Qazaxıstan və Moldova ilə Rusiya 2002-ci il Kişinyov konvensiyası ilə əlaqəlidir (Rusiya üçün 28 iyun 2023-cü ildən qüvvədədir, 1993-cü il Minsk konvensiyasını əvəz edib). Bu ölkələrdən gələn sənədlər Rusiyada apostil və leqallaşdırma olmadan qəbul olunur — adətən notari tərcümə kifayətdir.
| Ölkə | Apostil Rusiyaya təqdim üçün | Adətən nə lazımdır |
|---|---|---|
| Azərbaycan | Adətən lazım deyil | Notari tərcümə; ayrı-ayrı prosedurlar üçün leqallaşdırma istəyə bilərlər — dəqiqləşdirin |
| Özbəkistan | Adətən lazım deyil | Notari tərcümə |
| Tacikistan | Adətən lazım deyil | Notari tərcümə |
| Qırğızıstan | Adətən lazım deyil | Notari tərcümə |
| Ermənistan | Adətən lazım deyil | Notari tərcümə |
| Belarus | Lazım deyil | Rus dilindədirsə, tərcüməsiz də qəbul olunur |
| Qazaxıstan | Adətən lazım deyil | Sənəd qazax dilindədirsə — notari tərcümə |
| Moldova | Adətən lazım deyil | Notari tərcümə; orqanın tələbini dəqiqləşdirin |
| Türkmənistan | Xüsusi qayda | Haaqa konvensiyasına daxil deyil; sənədlərin bir hissəsi leqallaşdırmasız qəbul olunur — dəqiqləşdirin |
| Ukrayna | Vəziyyət dəyişib | 19 may 2024-cü ildən Minsk konvensiyası fəaliyyət göstərmir — çox vaxt apostil lazımdır, istisnalar var |
Azərbaycan üçün yekun qayda belədir: Rusiyaya təqdim olunan sənədlərə apostil adətən lazım deyil, notari tərcümə bəs edir. Yalnız ayrı-ayrı idarələr və ali təhsil müəssisələri leqallaşdırma tələb edə bilər — təqdimdən əvvəl orqandan dəqiqləşdirin.
Ardıcıllıq: əvvəl apostil, sonra tərcümə
- Sənədin verildiyi ölkəni və orqanı müəyyənləşdirin — vacib olan vətəndaşlıq deyil, verilmə ölkəsidir.
- Yoxlayın: ölkə Haaqa konvensiyasının üzvüdürmü və Rusiya ilə müqaviləsi varmı.
- Apostili və ya leqallaşdırmanı sənədin verildiyi ölkədə keçirin — Rusiyada xarici sənədə apostil qoymaq mümkün deyil.
- Bütün komplektin notari tərcüməsini edin: sənədin özü, apostil, möhürlər, imzalar. Əvvəl apostil, sonra tərcümə.
- Müddəti yoxlayın: məhkumluğun olmaması haqqında arayış adətən təxminən 90 gün qüvvədədir.
- Təqdim edəcəyiniz orqanın tələblərini öyrənin: miqrasiya orqanları, ZAGS, ali məktəb və məhkəmə fərqli tələblər qoyur.
- Apostilli orijinalı saxlayın — o, başqa prosedurlar üçün də lazım olacaq.
Konsul leqallaşdırması nə vaxt lazımdır
Sənədin verildiyi ölkə Haaqa konvensiyasına üzv deyilsə və Rusiya ilə müqaviləsi yoxdursa, konsul leqallaşdırması lazımdır. Bu, zəncirvari təsdiqlərdir:
- sənədin verildiyi ölkənin səlahiyyətli orqanında təsdiq;
- həmin ölkənin xarici işlər nazirliyində və ya başqa səlahiyyətli orqanda təsdiq;
- sənədin verildiyi ölkədəki Rusiya konsulluğunda leqallaşdırma;
- rus dilinə notari tərcümə.
Leqallaşdırma apostildən daha uzun və bahadır, ona görə də əvvəlcə ölkə ilə Rusiya arasında müqavilənin olub-olmadığını yoxlayın. Azərbaycan, Özbəkistan, Tacikistan, Qırğızıstan və Ermənistan sənədləri üçün o adətən tələb olunmur.
Hansı sənədlərə təsdiq lazımdır
- şəxsi sənədlər: doğum, nikah, boşanma, ölüm haqqında şəhadətnamələr, məhkumluğun olmaması haqqında arayış;
- təhsil sənədləri: attestat, kollec və ali məktəb diplomu əlavəsi ilə;
- notarial sənədlər: vəkalətnamə, uşağın səfərinə razılıq, ər və arvadın razılığı;
- məhkəmə və inzibati sənədlər: məhkəmə qərarları, arxiv arayışları, reyestr çıxarışları.
Yekun
- Apostil yalnız Haaqa konvensiyası üzvü ölkədən gələn sənədlər üçün, müqavilə olmadığı halda lazımdır.
- Azərbaycan daxil MDB ölkələrindən gələn sənədlər üçün apostil adətən lazım deyil — notari tərcümə kifayətdir.
- Apostil yalnız sənədin verildiyi ölkədə qoyulur.
- Ardıcıllıq: əvvəl apostil, sonra bütün komplektin notari tərcüməsi.
- Konkret tələbləri sənədi qəbul edəcək orqanda dəqiqləşdirin.
Mövzunu rus dilində geniş: апостиль и легализация документов və перевод и нотариальное заверение документов .