Xarici vətəndaşın polis tərəfindən saxlanılması: hüquqlar və hərəkət qaydaları

Sənədlərin yoxlanılması və ya saxlanılması - stressli bir vəziyyətdir, xüsusən də insan rusca yaxşı danışmırsa. Əsas qayda: emosiyalarla mübahisə etməmək, başa düşülməyən sənədləri imzalamamaq və kim, nə vaxt və hansı səbəbdən azadlığın məhdudlaşdırıldığını qeydə almağa çalışmaq.

Aşağıda - Rusiyada xarici vətəndaş üçün praktik bir algoritm: hansı sənədləri göstərmək, nə vaxt tərcüməçi tələb etmək, konsulluqla necə əlaqə saxlamaq və əgər polisin hərəkətləri qanunsuz görünürsə, hara şikayət etmək.

Polis sənədləri nə vaxt yoxlaya bilər

Polis əməkdaşı qanuni əsas olduqda sənədləri yoxlamaq hüququna malikdir: məsələn, şəxsiyyəti müəyyən etmək, miqrasiya rejiminə riayət etməyi yoxlamaq, hüquq pozuntusu ilə bağlı müraciəti araşdırmaq və ya təhlükəsizliyi təmin etmək. Praktikada xarici vətəndaşın yanında aşağıdakılar olmalıdır:

• pasport və ya şəxsiyyəti təsdiq edən digər sənəd;
• müvafiq kateqoriya üçün lazım olan miqrasiya kartı;
• miqrasiya qeydiyyatı haqqında bildiriş və ya qeydiyyat;
• patent, iş icazəsi, RVP, VNZH və ya viza - əgər onlar sizin statusunuza aiddirsə;
• əmək müqaviləsinin surəti və ya işəgötürənin əlaqə məlumatları, əgər məsələ işlə bağlıdır.

Əgər orijinal sənədlər evdə və ya işəgötürəndədirsə, telefonunuzda skanlarını saxlayın. Əgər patentlə işləyirsinizsə, ayrıca patent ödənişinə dair cek saxlayın. Lakin skan həmişə orijinalı əvəz etmir, buna görə də mühüm səfərlər üçün sənədləri özünüzlə götürmək daha yaxşıdır.

Saxlanma zamanı sizin əsas hüquqlarınız

Xarici vətəndaş baş verənləri anlamaq və özünü müdafiə etmək hüququna malikdir. Yoxlama və ya saxlanma zamanı sakitcə əməkdaşdan:

1. tanışmağı və xidmət vəsiqəsini göstərməyi xahiş edin;
2. yoxlama və ya saxlanma səbəbini izah etməyi xahiş edin;
3. sizi haraya aparacaqlarını bildirməyi xahiş edin, əgər söhbət gətirilmədən gedirsə;
4. qohum, hüquqşünas, işəgötürən və ya konsulluqla əlaqə saxlamağa imkan verin;
5. əgər rus dilini başa düşmürsünüzsə, tərcüməçi təqdim etməyi xahiş edin;
6. sizinlə bağlı tərtib olunan sənədlərin surətlərini verin;
7. boş və ya başa düşülməyən blankları imzalamamağı xahiş edin.

Fiziki olaraq müqavimət göstərmək, qaçmaq və ya sənədləri yırtmaq lazım deyil. Hətta yoxlama qanunsuz görünsə belə, əməkdaşların məlumatlarını qeydə almaq və hərəkətləri daha sonra şikayət etmək daha təhlükəsizdir.

Yoxlama yerində nə etməli

Qısa və sakit danışın. Aşağıdakı ifadələr işə yaraya bilər:

• “Zəhmət olmasa, sənəd yoxlamasının səbəbini izah edin”;
• “Mən rus dilini yaxşı başa düşmürəm, mənə tərcüməçi lazımdır”;
• “Mən hüquqşünasa/qohuma/işəgötürənə zəng etmək istəyirəm”;
• “Protokolun surətini xahiş edirəm”;
• “Mən mətni qəbul etmirəm, xahiş edirəm, izahatlarımı qeydə alın”.

Əgər imza üçün sənəd verirlərsə, əvvəlcə onu oxuyun. Əgər mətni başa düşmürsünüzsə, imzanızın yanında yazın: “Mətlə razı deyiləm, tərcüməçi tələb olunur” və ya “İzahlar tərcümədən sonra təqdim ediləcək”. Boş vərəqləri imzalamayın.

Tərcüməçi hüququ

Əgər xarici vətəndaş rus dilini kifayət qədər bilmir və prosedurda iştirak etmək istəyirsə, o, ittihamın mahiyyətini, öz hüquqlarını və sənədlərin məzmununu başa düşməlidir. Buna görə, tərcüməçini dərhal istəyin, protokolun imzalanmasından sonra deyil.

Vacibdir ki, tərcüməçinin bütün mətni, sadəcə qısa xülasə vermədən, düzgün tərcümə etdiyini yoxlayasınız. Əgər tərcüməçi yoxdursa, bunu izahatlarda qeyd edin: “Rus dilini kifayət qədər başa düşmürəm, tərcüməçi təqdim olunmayıb”. Belə bir qeyd mübahisələndirmə zamanı əhəmiyyət kəsb edə bilər.

Konsulluq və yaxınlarla əlaqə

Əgər vəziyyət ciddi olsa — şöbəyə gətirilmə, protokol, məhkəmə, deportasiya riski — öz ölkənizin konsulluğu ilə əlaqə saxlamağı xahiş edin. Konsulluq polis qərarını ləğv etmir, lakin şəxsiyyəti təsdiq edə, yaxınlarla əlaqə saxlaya və vətəndaşlara kömək qaydalarını izah edə bilər.

Həmçinin, yaxınlara və ya vəkilə aşağıdakılara göndərmək faydalıdır:

• polis şöbəsinin ünvanı;
• tanınmışsa, əməkdaşın soyadı və vəzifəsi;
• protokolun foto və ya surəti;
• saxlanma vaxtı;
• yoxlama səbəbinin təsviri.

Əgər telefonunuzu alıblarsa, protokola zəng etmə və əşyaların qaytarılması ilə bağlı xahişin əlavə edilməsini istəyin.

İdarəetmə saxlanması: müddət və sənədlər

Şöbəyə gətirilmə və idarəetmə saxlanması sənədlə tənzimlənməlidir. Adətən, vaxt, yer, əsas, əməkdaşın məlumatları və şəxsin izahatları göstərilən protokol tərtib olunur.

“İndi həll edəcəyik” və ya “bu, uzun çəkməyəcək” kimi şifahi ifadələrə əsaslanmayın. Hangi sənədin tərtib olunacağını və sizə nə vaxt surətinin veriləcəyini soruşun. Müddətlər konkret prosedurdan və əsasdan asılıdır, buna görə də uzun müddət saxlanma halında, mümkün qədər tez bir vəkil və ya konsulluqla əlaqə saxlayın.

Əgər sənədləri alıblarsa

Pasport, miqrasiya kartı və ya patent izahat olmadan itirilməməlidir. Əgər sənəd götürülübsə, xahiş edin:

• bunu protokolda qeyd etsin;
• götürmə sənədinin surətini versin;
• bütün götürülən əşyaları siyahıya alsın;
• onları harada və nə zaman geri ala biləcəyinizi qeyd etsin.

Əgər sənədləri işəgötürən, kirayəçi və ya vasitəçi saxlayırsa, bu ayrı bir problemdir. Bu vəziyyətdə yazışmanı qeydə alın, sənədləri yazılı şəkildə geri qaytarmağı xahiş edin və polisə, əmək müfəttişliyinə, konsulluğa və ya vəkilə müraciət edin.

Vəkil nə zaman təcili lazımdır

Vəkil xüsusilə lazım olur, əgər:

• miqrasiya qaydalarının pozulması ilə bağlı protokol tərtib edilirsə;
• məhkəmə təyin edilibsə;
• idarəetmə deportasiyası məsələsi varsa;
• giriş qadağası riski varsa;
• sənədlərdə ad, vətəndaşlıq, tarixlər və ya pasport nömrəsində səhv varsa;
• protokolu başa düşmürsünüzsə;
• sizdən pozuntu etirafı imzalanması xahiş olunursa.

Əgər artıq məhkəmə təyin edilibsə, “sonra həll edərik” gözləməyin. Deportasiya məsələləri ilə bağlı mübahisələndirmə müddətləri qısa ola bilər, nəticələr isə ciddi ola bilər. Məhkəmədən sonra deportasiya riski və ya giriş qadağası ilə bağlı fəaliyyət qaydasını yoxlayın.

Harada qanunsuz hərəkətlərə şikayət etmək olar

Əgər polis sizin hüquqlarınızı pozduğunu düşünürsünüzsə, şikayət edə bilərsiniz:

• polis şöbəsinin rəhbərinə;
• prokurorluğa;
• məhkəməyə;
• öz ölkənizin konsulluğuna;
• regiondakı insan hüquqları üzrə nümayəndəyə;
• nümayəndə və ya vəkil vasitəsilə.

Şikayətdə faktlar vacibdir: tarix, vaxt, ünvan, əməkdaşların adları, protokolların nömrələri, şahidlər, foto, video, yazışma. Dəlillər nə qədər dəqiq olarsa, nəticə əldə etmək şansı o qədər yüksəkdir. Əgər yoxlamadan sonra məhdudiyyətlər yaranıbsa, nəzarətdə olan şəxslərin reyestri haqqında məlumatı yoxlayın.

Təcili yoxlama siyahısı

1. Müqavimət göstərməyin və yüksək səslə mübahisə etməyin.
2. Yoxlamanın səbəbini izah etmələrini istəyin.
3. Sənədləri göstərin, lakin onların qeydiyyatsız alınmasına icazə verməyin.
4. Rus dilini yaxşı başa düşmürsünüzsə, tərcüməçi tələb edin.
5. Boş və ya qeyri-müəyyən kağızları imzalamayın.
6. Protokolların surətlərini istəyin.
7. Yaxınlarınıza şöbənin ünvanını və əməkdaşın məlumatlarını bildirin.
8. Deportasiya riski varsa, dərhal hüquqşünas axtarın.

FAQ

Xarici vətəndaş yoxlamanı telefona çəkə bilərmi?

Adi vəziyyətdə baş verənləri qeydə almaq olar, əgər siz əməkdaşların fəaliyyətinə mane olmursunuzsa və xüsusi məhdudiyyətləri pozmursunuzsa. Lakin əməkdaş çəkilişi dayandırmağı tələb edərsə, münaqişəyə girməyin: məlumatları yadda saxlayın, səbəbini izah etməsini istəyin və sonra məsələləri hüquqşünasla müzakirə edin.

Mən rus dilini başa düşmürəmsə, nə etməliyəm?

Dərhal deyin: “Mənə tərcüməçi lazımdır.” Hər hansı sənəd imzalamazdan əvvəl bunu təkrarlayın və protokola yazılmasını istəyin ki, tərcümə olmadan məzmunu başa düşmürsünüz.

Protokolu imzalamaq lazımdırmı?

İmza, sənəd ilə tanış olduğunuzu təsdiqləyir, lakin mütləq razılıq demək deyil. Razı deyilsinizsə, yanına yazın: “Razı deyiləm”, “Tərcüməçi lazımdır”, “İzahları əlavə edəcəyəm”. Boş blankları imzalamayın.

Pasportu ala bilərlərmi?

Əgər pasport prosedur çərçivəsində götürülürsə, bu, sənədləşdirilməlidir. Protokolun surətini və götürülən əşyaların siyahısını istəyin. Əgər sənəd sadəcə olaraq qeydiyyatsız saxlanılırsa, bunu qeydə alın və kömək üçün müraciət edin.

Azad edildikdən sonra nə etməliyəm?

Bütün sənədlərin surətlərini saxlayın, hadisələrin xronologiyasını yazın, zədələri və ya izləri çəkin, əgər varsa, və mümkün qədər tez məsləhət alın, xüsusilə də miqrasiya pozuntusu ilə bağlı protokol tərtib edilibsə. Sənədlər xarici dildədirsə, əvvəlcədən sənədlərin tərcümələri üçün hazırlıq edin.